آزمایش خون ایدز (اچ آی وی) برای تشخیص آنتی بادی های ویروس hiv

اچ آی وی چیست؟ 

اچ آی وی چیست؟

ویروس نقص ایمنی انسان (اچ آی وی) به سیستم ایمنی بدن حمله می‌کند. یک سیستم ایمنی سالم چیزی است که شما را از ابتلا به بیماری حفظ می‌کند. چون اچ آی وی به سیستم ایمنی بدن آسیب می‌رساند، احتمال اینکه با ویروس‌ها و باکتری‌های مختلف به بیماری‌ مبتلا شوید، زیاد است. همچنین برای بدن شما سخت است که وقتی به این عفونت‌ها آلوده شده‌اید، با آنها مقابله کند، از این رو ممکن است بهبودی شما از بیماری مشکل باشد. اچ آی وی مشکلی است که منجر به سندرم نقص ایمنی اکتسابی (ایدز) شود.

ایدز چیست ؟

 

ایدز به پیشرفت ویروس اچ آی وی گفته می‌شود. هنگامی که اچ آی وی به آخرین مرحله خود می‌رسد، آن را ایدز در نظر می‌گیرند. افرادی که به ایدز مبتلا شده‌اند نسبت به افرادی که اچ آی وی دارند، بیشتر در معرض خطر ابتلا به بیماری هستند، و بدن آنها حتی قادر نیست با عفونت مقابله کند. آنها معمولاً به دلیل عفونت یا سرطان می‌میرند.

سندرم اچ آی وی چیست؟

سندرم اچ آی وی به مرحله اول عفونت اچ آی وی گفته می‌شود، هنگامی که شخص تازه به ویروس اچ آی وی آلوده شده است.

پس از اینکه فرد به اچ آی وی مبتلا شد چه اتفاقی می‌افتد؟ 

پس از ابتلا به اچ آی وی، بدن شما به شدت تلاش می‌کند تا به این ویروس حمله کند. با وجود این مقابله بدن ، ویروس نمی‌تواند خود را تکثیر کند. گرچه شما هنوز آلوده به ویروس اچ آی وی هستید، اما خوب و سالم به نظر می‌رسید و همچنین احساس خوبی دارید. آزمایش خون معمولی شما نیز طبیعی خواهد بود.

با این وجود، در طول این مدت، ویروس اچ آی وی هنوز در حال حمله به گره‌های لنفاوی شما است. گره‌های لنفاوی مراکز سیستم ایمنی بدن شما هستند. این ویروس ممکن است به بافت مغز حمله کرده و به آرامی باعث آسیب به آن شود.

در طول ۱۰ تا ۱۵ سال، ویروس اچ آی وی بسیاری از سلول‌های  CD4 را از بین می‌برد و بدن شما دیگر نمی‌تواند با عفونت‌ها مقابله کند. هنگامی که تعداد سلول‌های CD4 شما به ۲۰۰  یا کمتر در هر میلی‌لیتر برسد، شما دچار ایدز شده‌اید (تعداد طبیعی این سلول‌ها ۶۰۰ تا ۱۰۰۰ است). زمانی که شما ایدز دارید، به سادگی دچار بسیاری از عفونت‌های شدید می‌شوید.

چرا آزمایش ایدز ( اچ آی وی) مهم است ؟

چرا آزمایش ایدز ( اچ آی وی) مهم است ؟

فهمیدن اینکه شما به ایدز مبتلا هستید یا خیر ، به شما و دیگران کمک می‌کند تا  ایمن بمانید.

اگر شما اچ آی وی منفی  باشید

این آزمایش نشان می‌دهد که شما به ویروس اچ ای وی مبتلا نشده‌اید. اقدامات لازم جهت پیشگیری از اچ آی وی را ادامه دهید، مانند استفاده از کاندوم در رابطه جنسی، و اگر در معرض خطر ابتلا به عفونی شدن هستید، از داروهایی استفاده کنید که از اچ آی وی جلوگیری می کند (داروی پیشگیری از ایدز یا پرپ Prep)نامیده می‌شود. برای کسب اطلاعات بیشتر می‌توانید حقایقی در مورد ایدز را در صحفه پیشگیری از اچ آی وی بخوانید.

اگر شما اچ آی وی مثبت باشید 

این آزمایش نشان می‌دهد که شما به ویروس اچ ای وی مبتلا شده‌اید ، اما هنوز می‌توانید اقداماتی را انجام دهید تا سلامت خود را حفظ کنید. در ابتدا با پزشک خود درباره  درمان ضد رترو ویروسی (ART) صحبت کنید. درمان ضد رترو ویروسی استفاده از داروهای اچ آی وی است که عفونت اچ آی وی را درمان کند. افرادی که درمان ضد رترو ویروسی دریافت می‌کنند، ترکیبی از داروهای اچ آی وی را هر روز مصرف می‌کنند. درمان ضد رترو ویروسی به افراد مبتلا به ایدز  کمک می‌کند تا زندگی طولانی‌تر و سالم‌تری داشته باشند. درمان ضد رترو ویروسی خطر انتقال ویروس اچ آی وی را نیز کاهش می‌دهد. افرادی که به ویروس اچ آی وی مبتلا شده‌اند، باید هر چه سریعتر درمان ضد رترو ویروسی را شروع کنند. پزشک به شما کمک می‌کند تا تصمیم بگیرید که چه داروهایی را باید مصرف کنید.

چه کسانی باید آزمایش ایدز انجام بدهند؟ 

به عنوان یک قانون کلی، افرادی که بیشتر در معرض خطر ابتلا به عفونت اچ آی وی هستند، هرساله باید این آزمایش را انجام دهند. عواملی که خطر ابتلا به عفونت اچ آی وی را افزایش می‌دهد عبارتند از :

  • داشتن رابطه جنسی واژینال یا مقعدی با فردی که اچ آی وی مثبت است یا وضعیت اچ آی وی او برای شما مشخص نیست.
  • مواد مخدر تزریقی و به اشتراک گذاشتن سوزن‌ها، سرنگ‌ها  یا دیگر تجهیزات دارویی با دیگران
  • رابطه جنسی مبادله‌ای برای پول یا مواد مخدر
  • ابتلا به بیماری‌های مقاربتی (STD) مانند سیفلیس
  • ابتلا به هپاتیت یا سل (TB)
  • داشتن رابطه جنسی با کسی که در معرض عوامل خطر اچ آی وی ذکر شده در فوق است

با پزشک خود درباره خطر عفونت اچ آی وی صحبت کنید و اینکه هر از چه مدت باید آزمایش خون ایدز انجام داد.

 

انواع آزمایشات تشخیص ویروس HIV در خون 

انواع آزمایشات تشخیص ویروس HIV در خون

مهمترین آزمایشات خون که برای تشخیص عفونت ویروس اچ آی وی و بررسی روند پیشرفت این مشکل بکار گرفته می‌شود، در زیر بیان شده است.

آزمایش ایمونوسوربنت متصل به آنزیم(الیزا)

آزمایش ایمونوسوربنت متصل به آنزیم برای آزمایش وجود آنتی‌بادی ویروس اچ آی وی در خون انجام می‌شود. اگر این آنتی‌بادی در خون وجود داشته باشد، آنها به یک صحفه‌ای که با قسمت‌هایی از ویروس اچ آی وی پوشیده شده، می‌چسبند. واکنش‌دهنده‌های ایزا ، بسته‌های آنتی‌بادی را تشخیص داده و تغییر رنگ داده و نتیجه را مثبت نشان می‌دهد. آزمایش الیزا که سریع‌تر و کم‌هزینه‌تراز آزمایش‌ات خون اچ آی وی دیگر است، معمولاً به عنوان آزمایش بررسی اولیه برای تشخیص عفونت اچ آی وی بکار گرفته می‌شود. نتایج مثبت با تکرار آزمایش الیزا و آزمایش وسترن بلات تایید می‌شود.

آزمایش وسترن بلات

وسترن بلات  وجود آنتی بادی اچ آی وی را در خون آزمایش می کند. در این آزمایش ، یک نمونه خون در معرض کاغذ خاصی قرار داده می‌شود که با مقداری ویروس اچ آی وی انتخابی، آغشته شده است. هر آنتی بادی ضد اچ آی وی که در خون وجود دارد، به بخش‌های ویروس اچ آی وی متصل خواهد شد، و یک الگوی مشخص را ایجاد می کنند. آزمایش وسترن بلات به ندرت نتایج را به اشتباه مثبت نشان می‌دهد و این آزمایش برای تایید آزمایش عفونت اچ آی وی در افرادی که آزمایش الیزا در آنها مثبت بوده است، بکار گرفته می‌شود.

آزمایش شمارش سلول‌های CD4 

آزمایش شمارش سلولی  CD4 ، آزمایشی است که سطح سلول‌های CD4 سیستم ایمنی بدن را اندازه‌گیری می‌کند، که بخشی از دفاع بدن در مقابل عفونت هستند. همچنان که ایدز در اولین مراحل عفونت سلول‌های CD4 را هدف قرار داده و از بین می‌برد، سطح CD4 به شدت کاهش می‌یابد. پس از آن، هنگامی که بدن شروع به کنار آمدن با عفونت می‌کند، تعداد سلول‌های CD4 دوباره افزایش می‌یابد. سرانجام با این وجود سرعت از بین رفتن CD4 از سرعت تولید سلول CD4 پیشی می‌گیرد، و تعداد سلول CD4 کم می‌شود. از این رو اندازه‌گیری تعداد سلول CD4 ، یک راه مؤثر در ارزیابی این مشکل سیستم ایمنی و نظارت بر تاثیر درمان بر عفونت اچ آی وی است.

بار ویروسی 

بار ویروسی آزمایشی است که اندازه‌گیری مستقیم مقدار ویروس اچ آی وی در خون شما را انجام می‌دهد. ماده ژنتیکی ویروس (RNA) معمولاً با واکنش زنجیره‌ای پلیمراز (PCR) اندازه‌گیری می‌شود که می‌تواند مقادیر کمی از رشته ماده ژنتیکی ویروس در نمونه خون را تقویت کرده و شناسایی کند. این آزمایش برای درمان عفونت‌ اچ آی وی مهم است، زیرا بار ویروسی می‌تواند در تعیین پیش‌آگاهی و ارزیابی واکنش بدن شما به درمان کمک‌ کند. به عنوان مثال افرادی که سطح بالای ماده ژنتیکی ویروس اچ آی وی در خون آنها وجود دارد، نسبت به افرادی که سطح ماده ژنتیکی ویروس کمتری دارند، احتمال بیشتری وجود دارد که ویروس به ایدز تبدیل شود.

هدف از آزمایشات مرتبط با اچ آی وی و ایدز 

هدف از انجام انواع آزمایشات تشخیص HIV عبارت است از:

آزمایش الیزا و وسترن بلات :

  • برای بررسی عفونت اچ آی وی در افرادی که بیشتر در معرض خطر ابتلا به این بیماری قرار دارند
  • برای بررسی اچ آی وی در خون اهدا شده

شمارش تعداد سلول CD4 و بار ویروسی :

  • تعیین مرحله عفونت اچ آی وی
  • تعیین سطح اچ آی وی در بدن (که بار ویروسی نامیده می‌شود)
  • برای تصیم گیری در تعیین زمان شروع داروهای ضد اچ آی وی
  • بررسی واکنش بدن نسبت به درمان

 

نگرانی‌های خاص درباره  آزمایشات خون مرتبط با اچ آی وی و ایدز 

مواردی که لازم است درمورد انواع آزمایشات خون مرنبط با ایدز در نظر داشته باشید عبارت اند از:

  • تست‌های الیزا و وسترن بلات نمی‌توانند عفونت اچ آی وی را تا زمانی که آنتی بادی‌ها ایجاد شود، شناسایی کنند، که ممکن است از ۶ تا ۲۴ هفته پس از آشکار شدن طول می‌کشد. از این رو، نتایج اشتباه منفی می‌تواند در دوره اولیه نهفتگی عفونت اچ آی وی رخ دهد.
  • نتایج اشتباه مثبت در هر ۲ نفر از ۱۰۰۰ نفر که آزمایش الیزا انجام داده‌اند، رخ می‌دهد. تست وسترن بلات به ندرت نتایج مثبت اشتباه نشان می‌دهد، گرچه ممکن است به ندرت نتایج مبهم ارائه دهد. در چنین مواردی آزمایش تکرار خواهد شد.
  • یک بیماری ویروسی که اخیراً رخ داده و داروهای خاص می‌توانند تعداد سلول CD4 را تغییر دهند.
  • تعداد سلول‌های CD4 در طول روز از این ساعت تا ساعت دیگر متفاوت است، و باید در زمینه علائم شما ارزیابی شود.
  • بیماری‌های خاص و برخی واکسیناسیون‌ها ممکن است بطور موقت بار ویروسی شما را افزایش دهند.
  • چون آزمایش بار ویروسی مقدار آسیب به سیستم ایمنی را اندازه‌گیری نمی‌کند، باید همراه با شمارش سلول‌های CD4 بکار گرفته شود.

روند انجام آزمایش خون ایدز

روند انجام آزمایش خون ایدز

قبل از آزمایشات مرتبط با اچ آی وی و ایدز، شما درخصوص این آزمایش و مفهوم نتایج آن از پزشک مشاوره دریافت خواهید کرد. برای اطلاع از این که قبل از آزمایش باید از مصرف خوراکی پرهیز کنید یا خیر نیز می توانید از پزشک خود سؤال کنید.

در طول آزمایشات مرتبط به ایدز و اچ آی وی، یک نمونه از خون شما از رگ گرفته می‌شود که معمولاً اینکار از بازو انجام ‌شده ، و سپس برای بررسی به آزمایشگاه فرستاده می‌شود.

پس از آزمایشات مرتبط با اچ آی وی و ایدز 

فوراً پس از اینکه از شما خون گرفته شد، بر ناحیه‌ای که خون گرفته شده فشار وارد می‌کنند (با استفاده از پنبه یا گاز پانسمان). شما می‌توانید فعالیت‌های عادی خود را دوباره شروع کنید. ممکن است خون در زیر پوست در ناحیه‌ای که خون گرفته شده، جمع شده یا لخته شود (هماتوم)؛ این مسئله خطرناک نیست و خود بخود برطرف می‌شود. در مواقعی که هماتوم شدید باشد، که منجر به ورم و ناراحتی شود، در ابتدا مقداری یخ روی آن ناحیه قرار دهید؛ سپس بعد از ۲۴ ساعت، از کمپرس گرم و مرطوب استفاده کنید تا خون لخته‌ شده برطرف شود.

نتایج آزمایشات مرتبط با اچ آی وی و ایدز 

سؤالات متداول

 

نمونه خون شما برای بررسی به آزمایشگاه فرستاده می‌شود. اگر آزمایش شما  برای آنتی بادی اچ آی وی با آزمایش الیزا یا وسترن بلات مثبت باشد، شما تحت ارزیابی سلامتی کامل –شامل تعداد سلول  CD4 ، بار ویروسی، آزمایش پوستی سل ، و آزمایشات مختلف دیگر قرار می‌گیرید. بسته به مرحله عفونت اچ آی وی –که توسط شمارش سلول CD4 و بار ویروسی تعیین می‌شود- پزشک شما ممکن است داروهایی را برای کاهش مقدار ویروس در بدن شما تجویز کند و پیشرفت بیماری را به تاخیر بیاندازد.

سؤالات متداول

چند نمونه از سؤالات رایجی که در این باره مطرح می شوند عبارت اند از:

جواب آزمایش ایدز چقدر طول میکشد؟

جواب آزمایش ایدز معمولاً از چند روز تا چند هفته طول می‌کشد. برخی از آزمایش‌ات سریع اچ آی وی می‌تواند نتیجه را ظرف ۳۰ دقیقه فراهم کند.

آیا آزمایش ایدزی وجود دارد که بتوان در خانه انجام داد؟

بله. سیستم تست خانگی دسترسی به HIV-1 یک کیت کامل است که یک نمونه خون را جمع‌آوری کرده و سپس برای آزمایش به آزمایشگاه فرستاده می‌شود. این آزمایش مزایای خصوصی بودن و انجام آزمایش را بطور ناشناس فراهم می‌کند. گزینه دیگر، تست خانگی اورا کوییک اچ آی وی است. این آزمایش با استفاده از آب دهان انجام می‌شود. برای انجام این تست به گرفتن خون نیازی نیست. نتایج آزمایش ظرف مدت ۲۰ دقیقه آماده است.

آیا زنان باردار باید آزمایش اچ آی وی انجام دهند؟

مرکز کنترل بیماری‌ها پیشنهاد می‌دهد که تمام زنان باردار باید در هر بارداری هر چه سریع‌تر برای اچ آی وی آزمایش انجام دهند. زنانی که تصمیم به باردار شدن دارند، نیز باید این آزمایش را انجام دهند.

زنانی که به ایدز مبتلا شده‌اند، داروهای ایدز را در دوران بارداری و زایمان مصرف می‌کنند تا خطر انتقال ایدز را از مادر به کودک کاهش دهند. داروهای ایدز که پیشنهاد می‌شود در دوران بارداری مصرف شود، می‌تواند خطر انتقال اچ آی وی را از مادر به کودک تا ۱درصد کاهش دهد.

آزمایش ایدز را در کجا می‌توان انجام داد؟

پزشک می‌تواند به شما آزمایش اچ آی وی و ایدز را  ارائه دهد. آزمایش ایدز همچنین در بسیاری از بیمارستان‌ها، کلینیک‌های پزشکی، مراکز بهداشتی درمانی و سازمان‌های ارائه دهنده خدمات ایدز انجام می‌شود.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *