آزمایش قند خون برای اندازه‌گیری قند مخفی با شرایط ناشتا بودن

قند-خون

در آزمایش قند خون، سطح گلوکوز در خون اندازه‌گیری می‌شود. گلوکوز نوعی قند است که منبع اصلی تأمین انرژی بدن محسوب می‌شود.

هورمونی به نام انسولین به حرکت گلوکوز در جریان خون به سمت سلول‌ها کمک می‌کند. بسیار بالا بودن یا بسیار پایین بودن گلوکوز در خون می‌تواند نشانه ابتلا به بیماری‌های خطرناکی باشد. بالا بودن سطح قند خون (هایپرگلیسما) ممکن است نشانه ابتلا به دیابت، اختلالاتی که می‌تواند باعث ابتلا به بیماری‌های قلبی، کوری و نارسایی کلیوی و بیماری‌های دیگر شود باشد. پایین بودن سطح قند خون (هایپوگلیسما) نیز اگر تحت درمان قرار نگیرد ممکن است باعث ابتلا به بیماری‌های خطرناکی مانند آسیب‌دیدگی‌های مغزی شود.

نام‌های دیگر: قند خون، خود کنترلی قند خون، گلوکوز پلاسمای ناشتا، قند خون ناشتا، گلوکوز خون ناشتا، آزمایش تحمل گلوکوز دهانی

در آزمایش قند خون؛ مقدار قند که به آن گلوکوز گفته می‌شود در نمونه خون فرد اندازه‌گیری می‌شود. گلوکوز منبع اصلی تأمین انرژی برای بیشتر سلول‌های بدن از جمله سلول‌های مغز است. هورمون‌های بدن به کنترل قند خون کمک می‌کنند. آزمایش قند خون برای مشخص شدن این که آیا سطح قند خون در طیف سالم و طبیعی قرار دارد یا نه انجام می‌شود. این آزمایش غالباً برای کمک به تشخیص و بررسی ابتلا به دیابت انجام می‌شود.

آزمایشگاه ما  آزمایشات قند خون را برای چکاب کلی، بیماران دیابتی و مادران باردار انجام می‌دهد. برای کسب اطلاعات بیشتر و تعیین وقت جهت انجام آزمایش قند خون می‌توانید با شماره ما  تماس بگیرید.

 آیا برای اطمینان از کیفیت نمونه نیاز به آماده‌سازی قبل از انجام آزمایش است؟


معمولاً توصیه می‌شود که این آزمایش به صورت ناشتا انجام شود (چیزی به جز آب خورده یا آشامیده نشود) و حداقل از ۸ ساعت قبل از انجام آزمایش قند خون بیمار ناشتا باشد. افرادی که مبتلا به دیابت هستند و سطح قند خون را خودشان کنترل می‌کنند غالباً این کار را هم به صورت ناشتا و هم پس از خوردن وعده‌های غذایی انجام می‌دهند. برای انجام آزمایش به صورت تصادفی و در زمان‌های مختلف باید مطابق دستور پزشک عمل کنید. برای انجام آزمایش میزان تحمل قند خون، فرد برای دادن اولین نمونه خون باید ناشتا باشد و سپس باید مایعاتی حاوی شکر نوشیده و سپس نمونه خون در زمان معین گرفته شود.

 چگونه مورد استفاده قرار می‌گیرد؟ 


مورد-استفاده

آزمایش قند خون به دلایل زیر انجام می‌شود:

  • تعیین بالا بودن قند خون (هایپرگلیسما) و پایین بودن سطح قند خون (هایپوگلیسما)
  • بررسی دیابت در افرادی که علائم و نشانه‌های ابتلا به این بیماری را دارند، در برخی موارد ممکن است علائم و نشانه‌های ابتلا به دیابت در مراحل اولیه مشخص نباشد. بررسی و ارزیابی می‌تواند در کمک به تشخیص ابتلا و انجام اقدامات درمانی به موقع قبل از تشدید شدن بیماری و بروز عوارض آن مفید واقع شود.
  • کمک به تشخیص دیابت، پیش دیابت و دیابت حاملگی
  • بررسی سطح گلوکوز خون در افراد مبتلا به دیابت

چند پروتکل آزمایشی مختلف ممکن است برای ارزیابی میزان قند خون به کار برده شوند که به هدف انجام آزمایش بستگی دارد.

بررسی و تشخیص 

آزمایش‌های زیر ممکن است برای بررسی و تشخیص ابتلا به دیابت نوع ۱ و دیابت نوع ۲ یا پیش دیابت به کار برده شوند. (آزمایش دیابت حاملگی متفاوت است). اگر نتایج بررسی اولیه غیر طبیعی بود، آزمایش در یک روز دیگر باید دوباره انجام شود. تکرار نتایج نیز باید غیرعادی باشد تا تشخیص ابتلا به دیابت تأیید شود.

  • قند ناشتا – در این آزمایش سطح گلوکوز خون پس از ۸ ساعت ناشتا بودن اندازه‌گیری می‌شود.
  • آزمایش تحمل گلوکوز ۲ ساعتی – بیمار برای انجام این آزمایش باید ناشتا باشد و سپس ۷۵ میلی‌گرم مایع شیرین حاوی گلوکوز بنوشد و دو ساعت پس از آن دوباره از وی نمونه خون گرفته می‌شود. این پروتکل بدن بیمار را برای فراوری گلوکوز به چالش می‌کشد. معمولاً سطح قند خون پس از نوشیدن مایع افزایش یافته و پانکراس برای ترشح انسولین در خون تحریک می‌شود. انسولین باعث می‌شود که قند توسط سلول‌ها جذب شود. با گذشت زمان، قند خون باید دوباره کاهش یابد. زمانی که بدن فرد قادر به تولید مقادیر کافی انسولین نیست یا سلول‌های بدن در برابر این اثرات مقاومت می‌کنند (مقاومت انسولینی)، گلوکوز دوباره به سلول‌های خون بازگشته و سطح آن بالا باقی می‌ماند.
  • آزمایش دیگری به نام هموگلوبین A1c نیز ممکن است به جای آزمایش قند خون برای تشخیص و بررسی انجام شود. (برای کسب اطلاعات بیشتر به بخش A1c مراجعه کنید.)

گاهی اوقات ممکن است نمونه خون برای اندازه‌گیری قند در زمانی گرفته شود که بیمار ناشتا نباشد، به عنوان مثال، زمانی که آزمایش پنل متابولیکی جامع انجام می‌شود. اگر نتایج آزمون غیر طبیعی باشد، معمولاً بعد از آن آزمایش قند خون ناشتا گرفته می‌شود.

آزمایش قند خون برای بررسی دیابت بارداری در زنان حامله بین هفته ۲۴ و ۲۸ دوران بارداری انجام می‌شود. توصیه می‌شود، زنان بارداری که در گذشته به دیابت مبتلا نبوده‌اند از رویکردهای یک مرحله‌ای یا دو مرحله‌ای استفاده کنند. کالج تخصصی زنان و بیماری‌های زنان آمریکا به کارگیری روش دومرحله‌ای را توصیه می‌کنند.

 آزمایش تحمل گلوکوز خوراکی ۲ ساعته یک مرحله‌ای 

زمانی که قند خون در حالت ناشتا اندازه‌گیری شد، به زنان ۷۵ گرم گلوکوز برای نوشیدن داده شده و سطح قند خون آنها پس از ۱ تا ۲ ساعت دوباره اندازه‌گیری می‌شود. برای تشخیص، فقط یکی از مقادیر باید بالاتر از مقدار طبیعی باشد.

 دو مرحله‌ای 

در این روش محلولی حاوی ۵۰ گرم گلوکوز به خانم باردار داده می‌شود تا بنوشید و یک ساعت پس از آن از وی آزمایش گرفته می‌شود.

اگر نتایج آزمایش غیر طبیعی بود، ۳ ساعت بعد آزمایش تحمل قند خوراکی گرفته می‌شود. پس از اندازه‌گیری قند خون در حالت ناشتا، به وی ۱۰۰ گرم قند داده شده و در فواصل زمانی قند وی اندازه‌گیری می‌شود. اگر حداقل دو مرتبه سطح گلوکوز که در حالت ناشتا اندازه‌گیری شده است، ۱ ساعت، ۲ ساعت یا ۳ ساعت بالاتر از مقدار معینی بود دلیل بر تشخیص ابتلا به دیابت بارداری است.

آزمایش گلوکوز همچنین برای زنانی که ۶ تا ۱۲ هفته پس از زایمان به دیابت بارداری مبتلا هستند باید انجام شود تا ابتلا به دیابت دائمی مشخص شود.

 مانیتورینگ 

افراد مبتلا به دیابت باید سطح قند خون را تحت نظر داشته باشند. غالباً چندین مرتبه در روز برای تعیین میزان بالا یا پایین بودن قند خون و تشخیص این که کدام داروی گیاهی یا انسولین باید مصرف شود این آزمایش باید انجام شود. این کار معمولاً به این صورت انجام می‌شود که یک قطره خون از پوست گرفته شده و روی نوار قند قرار داده می‌شود و سپس نوار را در دستگاه سنجش میزان قند که یک دستگاه کوچک است دیجیتالی برای سنجش میزان قند خون است قرار می‌دهند.

ادرار 

قند ادرار یکی از موادی است که در هنگام آنالیز ادرار اندازه‌گیری می‌شود. آزمایش ادرار ممکن است به عنوان بخشی از چک اپ فیزیکی و پیش از تولد، انجام شود. پزشک ممکن است دوباره آزمایش قند در ادرار را همراه با آزمایش قند خون انجام دهد. آزمایش قند ادرار یک ابزار نظارتی است اما برای تشخیص حساسیت کافی ندارد.

آزمایش‌های دیگر مانند آنتی بادی‌های دیابت، انسولین و پپتید C ممکن است گاهی اوقات همراه با آزمایش‌های دیگر برای تعیین سطح گلوکوز و تشخیص بین دیابت نوع ۱ و نوع ۲ و همچنین ارزیابی تولید انسولین انجام شود.

 آزمایش قند خون چه موقع انجام می‌شود؟


موقع-ازمایش-قند-خون

چندین سازمان توصیه می‌کنند که افراد بالای ۴۵ سال یا افرادی که احتمال ابتلا به دیابت در آنها زیاد است باید به طور مرتب قند خون خود را مورد آزمایش قرار دهند. برخی عواملی که احتمال ابتلا به دیابت را افزایش می‌دهند عبارتند از:

  • اضافه وزن، چاقی یا نداشتن فعالیت فیزیکی
  • ابتلا به دیابت در اقوام درجه ۱
  • زنانی که نوزادانی با وزن بیش از ۴٫۵ کیلوگرم به دنیا آورده یا سابقه ابتلا به دیابت بارداری داشته‌اند
  • زنان مبتلا به سندرم تخمدان پلی کیستیک
  • اقوام و نژادهای پر ریسک مانند آمریکایی‌های آفریقایی تبار، لاتین، آمریکایی‌های بومی، آمریکایی‌های آسیایی تبار و جزایر اقیانوس آرام
  • بالا بودن فشار خون یا مصرف داروهای فشار خون
  • کم بودن اچ دی ال کلسترول خون (کمتر از ۳۵ میلی‌گرم بر دسی لیتریان ۰٫۹ میلی مول بر لیتر) و / یا بالا بودن سطح‌تری گلیسیرید (بیش از ۲۵۰ میلی‌گرم بر دسی لیتر یا ۲٫۸۲ میلی مول بر لیتر)
  • A1c برابر یا بیش از ۵٫۷ درصد
  • تشخیص ابتلا به پیش دیابت در آزمایش‌های انجام شده قبلی
  • سابقه ابتلا به بیماری‌های قلبی عروقی

آزمایش قند خون ممکن است زمانی که علائم و نشانه‌های بالا بودن قند خون وجود داشته باشد نیز انجام شود. برخی از این علائم عبارتند از:

  • افزایش تشنگی، معمولاً همراه با ادرار مکرر
  • احساس خستگی
  • تاری دید
  • التیام دیر هنگام زخم‌ها و عفونت‌ها

برخی از علائم پایین بودن قند خون عبارتند از:

  • تعریق
  • گرسنگی
  • لرزش
  • اضطراب
  • گیجی
  • تاری دید

افراد مبتلا به دیابت غالباً باید گلوکوز خون خود را چندین مرتبه در روز اندازه‌گیری کنند تا میزان قند خون آنها تحت نظارت بوده و روش‌های درمانی مناسب با آنها توسط پزشک تعیین شود. پزشک ممکن است دستور انجام آزمایش قند خون را به طور دوره‌ای همراه با برخی آزمایش‌های دیگر مانند A1c برای کنترل قند خون در طول زمان بدهد.

زنان باردار معمولاً بین هفته‌های ۲۴ و ۲۸ دوران بارداری برای تشخیص ابتلا به دیابت بارداری مورد آزمایش قرار می‌گیرند مگر این که علائم ابتلا به دیابت بارداری در بارداری‌های قبلی وجود داشته باشد. اگر احتمال ابتلا به دیابت در زنان وجود داشته باشد ممکن است در مراحل اولیه بارداری تحت آزمایش قرار گیرند (دیابت آشکار). زمان که زن به دیابت نوع ۱، نوع ۲ یا دیابت بارداری مبتلا باشد معمولاً پزشک دستور انجام آزمایش قند خون را در بقیه دوران بارداری و پس از زایمان می‌دهد.

نتایج آزمایش چه معنایی می‌دهد؟


نتایج

آزمایش قند خون شما ممکن است به روش‌های زیر قابل تفسیر باشد:

قند خون 

در اغلب اوقات بالا بودن میزان گلوکوز خون نشانه ابتلا به دیابت است اما بسیاری آر بیمارهای دیگر ممکن است باعث افزایش قند خون شوند.

در افراد مبتلا به علائم و نشانه‌های دیابت یا هایپرگلیسما، قند خون غیر ناشتا (نمونه تصادفی خون) که معادل یا بیش از ۲۰۰ میلی‌گرم بر دسی لیتر (۱۱٫۱ میلی مول بر لیتر) باشد نشان دهنده ابتلا به دیابت است.

 قند خون ناشتا

سطح قند خون

نشانه

از ۷۰ تا ۹۹ میلی‌گرم بر دسی لیتر (۳٫۹ تا ۵٫۵ میلی مول برلیتر)

قند خون طبیعی ناشتا

از ۱۰۰ تا ۱۲۵ میلی‌گرم بر دسی لیتر (۵٫۶ تا ۶٫۹ میلی مول برلیتر)

پیش دیابت (گلوکوز ناشتای غیر عادی)

۱۲۶ میلی‌گرم بر دسی لیتر (۷٫۰ میلی مول بر لیتر) و بیش از یکمرتبه مشخص شدن در آزمایش

دیابت‌ها

 آزمایش تحمل قند خون خوراکی ۲ ساعته


سطوح مناسب به جز در دوران بارداری. نمونه خون ۲ ساعت پس
از نوشیدن محلول حاوی ۷۵ گرم گلوکوز گرفته می‌شود.

سطح قند

نشانه

کمتر از ۱۴۰ میلی‌گرم بر دسی لیتر (۷٫۸ میلی مول بر لیتر)

تحمل گلوکوز عادی

از ۱۴۰ تا ۱۹۹ میلی‌گرم بر دسی لیتر (۷٫۸ تا ۱۱٫۱ میلی مول بر
لیتر)

پیش دیابت (تحمل گلوکوز مختل)

معادل یا بیش از ۲۰۰ میلی‌گرم بر دسی لیتر (۱۱٫۱ میلی مول برلیتر) که بیش از یک بار در آزمایش دیده شود

دیابت‌ها

 رویکرد یک مرحله‌ای دیابت بارداری


نمونه یک بار در حالت ناشتا و سپس ۱ ساعت و ۲ ساعت پس از
نوشیدن محول حاوی ۷۵ گرم گلوکوز گرفته می‌شود. زمانی که
نتایج بیش از حد نرمال باشد نشانه ابتلا به دیابت دوران
بارداری است.

زمان نمونه‌گیری از خون

سطح گلوکوز

ناشتا

معادل یا بیش از ۹۲ میلی‌گرم بر دسی لیتر (۵٫۱ میلی مول برلیتر)

یک ساعت

معادل یا بیش از ۱۸۰ میلی‌گرم بر دسی لیتر (۱۰٫۰ میلی مول بر لیتر)

دو ساعت

معادل یا بیش از ۱۵۳ میلی‌گرم بر دسی لیتر (۸٫۵ میلی مول بر
لیتر)

 رویکرد دو مرحله‌ای دیابت دو مرحله‌ای، مرحله یک


مرحله یک: بررسی چالش گلوکوز. نمونه خون یک ساعت پس از
نوشیدن محول حاوی ۵۰ گرم گلوکوز گرفته می‌شود.

سطح گلوکوز

نشانه

کمتر از ۱۴۰ میلی‌گرم بر دسی لیتر (۷٫۸ میلی مول بر لیتر)

عادی

۱۴۰ میلی‌گرم بر دسی لیتر (۷٫۸ میلی مول بر لیتر) و بیش از آن

غیر عادی، نیازِ به انجام آزمایش دو مرحله‌ای دیابت دوران بارداری

 آیا قبل از انجام آزمایش چیز دیگری باید در نظر گرفته شود؟ 


استرس زیاد می‌تواند علت بالا رفتن موقت قند خون باشد. این ممکن است به دلیل آسیب‌دیدگی، انجام عمل‌های جراحی، حمله قلبی یا سکته مغزی اتفاق بیفتد.

برخی داروها مانند کوریتکواستروئیدها، داروهای ضد افسردگی سه حلقه‌ای، داروهای ادرار آور، اپینفرین، استروژن‌ها (داروهای ضد بارداری و جایگزین‌های هورمونی)، لیتیوم، فنیتوئین و سالسیلات ممکن است میزان قند خون را افزایش دهند. برخی داروها نیز مانند استامینوفن و استروئیدهای آنابولیکی باعث کاهش میزان قند خون می‌شوند.

آیا می‌توان سطح قند خون را در منزل اندازه‌گیری کرد؟ 


اگر شما به دیابت با پیش دیابت مبتلا نباشید، معمولاً دلیلی ندارد که میزان قند خون خود را در منزل اندازه‌گیری کنید. بررسی میزان قند خون به عنوان بخشی از معاینات پزشک کافی است.

اگر شما مبتلا به دیابت یا دیابت دوران بارداری هستید، پزشک به شما توصیه خواهد کرد که قند خون خود را در منزل اندازه‌گیری کنید (گلومتر یا یکی از روش‌های جدیدتر که از مقدار بسیار کمی از خون یا مایع بینابینی –مایع بین سلول‌های شما – برای اندازه‌گیری خون استفاده می‌شود) به شما دستورالعملی در مورد میزان بالا یا پایین بودن قند خود در ساعات مختلف روز داده می‌شود. با اندازه‌گیری منظم قند خون شما می‌توانید برنامه دارویی و رژیم غذایی که مناسب وضعیت شما است را تنظیم نمایید.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *