تست پرولاکتین برای بیماران با علائم ترشح غیرطبیعی سینه و ناباروری

تست پرولاکتین برای بیماران با علائم ترشح غیرطبیعی سینه و ناباروری

تست پرولاکتین به تعیین علت تولید شیر غیرطبیعی که مربوط به حاملگی یا شیردهی نیست، کمک می‌کند. این تست کمک می‌کند تا علت اختلال نعوظ و ناباروری در مردان و علت ناباروری و یا قاعدگی نامنظم در زنان مشخص شود. همچنین آزمایش پرولاکتین ممکن است برای تشخیص و شناسایی پرولاکتینوما استفاده شود که تومورهایی هستند که پرولاکتین بیش از حد تولید می‌کنند. علائمی که به پرولاکتینوما مرتبط است، تولید شیر بی دلیل و سردرد و همچنین اختلال بینایی می‌باشد. این آزمون برای زنانی که دوره‌های نامنظم پریود، ترشحات غیر طبیعی از نوک پستان و ناباروری را تجربه می‌کنند و برای مردان دچار کاهش میل جنسی، تخلیه از نوک پستان، ناباروری یا سطح پایین تستوسترون توصیه می‌شود.

آزمایش پرولاکتین مقدار هورمون پرولاکتین خون را اندازه گیری می‌کند. پرولاکتین هورمونی است که توسط غده هیپوفیز آزاد می‌شود. پرولاکتین برای تحریک رشد سینه و تولید شیر در زنان شناخته شده است. در زنان غیر باردار و در مردان، میزان غیر طبیعی و بالای پرولاکتین ممکن است نشان دهنده تومور در غده هیپوفیز یا اختلال هیپوفیز باشد.

آزمایشگاه ما با بهره‌گیری از تجهیزات دقیق و به روز خود آزمایش پرولاکتین را از طریق نمونه‌گیری از خون بیمار انجام می‌دهد. جهت کسب اطلاعات بیشتر و تعیین وقت جهت انجام آزمایش تیروئید می‌توانید با شماره ما تماس بگیرید.

پرولاکتین چیست؟


پرولاکتین هورمون تولید شده توسط بخش قدامی غده هیپوفیز است، یک اندام سایز انگور که در پایه مغز قرار گرفته است. نقش اصلی پرولاکتین که به طور معمول در مقادیر کمی در مردان و زنان غیر باردار وجود دارد، تحریک شیردهی (تولید شیر مادر) است. این آزمایش مقدار پرولاکتین را در خون اندازه گیری می‌کند. ترشح پرولاکتین توسط دوپامین شیمیایی مغز تنظیم و مهار می‌شود. سطح پرولاکتین در طول بارداری و بلافاصله پس از زایمان بالا است. در طول بارداری، هورمون‌های پرولاکتین، استروژن و پروژسترون باعث تحریک تولید شیر می‌شوند. بعد از زایمان، پرولاکتین به شروع ترشح شیر و حفظ شیر مادر کمک می‌کند. اگر یک زن شیر دهی نداشته باشد، سطح پرولاکتین به زودی به میزان قبل از بارداری برمیگردد. اگر شیرده باشد، مکیدن توسط نوزاد نقش مهمی در آزاد شدن پرولاکتین ایفا می‌کند. یک مکانیزم بازخوردی بین میزان شیر دادن به نوزاد و میزان پرولاکتینی که توسط هیپوفیز آزاد می‌شود و همچنین میزان تولید شیر وجود دارد.

علت متعادل نبودن سطح پرولاکتین خون در مردان و زنان چیست؟


یک علت شایع در افزایش سطح پرولاکتین غیر طبیعی، پرولاکتینوما، تومور غده هیپوفیز است که باعث تولید بیش از حد پرولاکتین می‌شود. پرولاکتینوما شایع ترین نوع تومور هیپوفیز است و معمولا خوش خیم می‌باشد. این تومورها بیشتر در زنان ایجاد می‌شوند اما در مردان نیز یافت می‌شوند.

عوارض بالا یا پایین پرولاکتین خون در مردان و زنان چیست؟


عوارض بالا یا پایین پرولاکتین خون در مردان و زنان چیست؟

بالا بودن پرولاکتین خون در زنان و مردان با علایم زیر ظاهر می‌شود.

پرولاکتین بالا باعث کاهش FSH (هورمون تحریک کننده فولیکول) می‌شود. این امر منجر به تخمک گذاری نامنظم و دوره‌های قاعدگی نامنظم می‌شود، یا هیچ پریودی اتفاق نمی‌افتد که آمنوره نامیده می‌شود.

  • گالاکتوره: ترشح شیری از نوک پستان به صورت خود به خودی (بدون شیردهی)
  • مشکلات باروری
  • یک تومور بزرگ هیپوفیز می‌تواند باعث سردرد شود، و روی عصب بینایی فشار وارد کند که می‌تواند باعث مشکلات بینایی شود

  • تستوسترون پایین (هورمون مردانه)
  • تعداد اسپرم کم
  • کاهش میل جنسی، ناتوانی جنسی
  • سردرد و مشکلات بینایی، همانند زنان

چرا پرولاکتین خون را اندازه گیری می‌کنند؟


چرا پرولاکتین خون را اندازه گیری می‌کنند؟

سطح پرولاکتین ممکن است به دلایل مختلف مورد استفاده قرار گیرد. پرولاکتین یک هورمون تولید شده توسط غده هیپوفیز است و نقش اصلی آن کمک به شروع و حفظ تولید شیر مادر در زنان باردار و شیرده است. آزمایش پلاولاکتین می‌تواند همراه با سایر آزمون‌های هورمونی انجام شود تا به موارد زیر کمک کند:

  • تعیین علت تولید شیر که با بارداری یا شیردهی همراه نیست (گالاکتوره)
  • تشخیص علت ناباروری و اختلال نعوظ در مردان
  • تشخیص علت بی نظمی قاعدگی و یا ناباروری در زنان
  • تشخیص و شناسایی تومورهایی که پرولاکتین بیش از حد تولید می‌کنند (پرولاکتینوما) ، نظارت بر درمان آن‌ها و تشخیص عود
  • بررسی عملکرد هیپوفیز قدامي یا سایر اختلالات هیپوفیز

آزمایش پرولاکتین چه زمانی انجام می‌شود؟


آزمایش پرولاکتین ممکن است برای موارد زیر دستور داده شود:

  • فرد دارای علائم پرولاکتینوما، مانند سردرد بی دلیل، اختلال بینایی و یا ترشح غیر طبیعی از نوک پستان می‌باشد.
  • یک زن ناباروری یا دوره‌های قاعدگی نامنظم را تجربه می‌کند.
  • یک مرد دارای علائمی مانند کاهش میل جنسی، ترشح از نوک پستان یا ناباروری یا سطح تستوسترون پایین دارد.
  • هنگامی که یک فرد دارای پرولاکتینوما باشد، ممکن است سطح پرولاکتین به صورت دوره ای برای نظارت بر پیشرفت تومور و پاسخ آن به درمان اندازه گیری شود. همچنین ممکن است به صورت منظم برای نظارت بر عود پرولاکتینوما دستور داده شوند.
  • زمانی که متخصص مشکوک باشد که فرد مبتلا به اختلال هیپوفیز مانند کم کاری غده هیپوفیز است، سطح پرولاکتین ممکن است همراه با هورمون‌های دیگر مانند هورمون رشد اندازه گیری شود.
  • هنگامی که فرد بیماری دارد یا داروهایی مصرف می‌کند که ممکن است بر تولید دوپامین تاثیر بگذارد، ممکن است سطح پرولاکتین بررسی شود.

آمادگی قبل از آزمایش پرولاکتین


  • قبل از خون دادن و هنگام رسیدن به بیمارستان چند دقیقه استراحت کنید.
  • استرس سطح پرولاکتین را افزایش می‌دهد، قبل از دادن خون به مدت ۳۰ دقیقه در یک مکان آرام قرار بگیرد.
  • ورزش باعث افزایش سطح پرولاکتین می‌شود و روز قبل از آزمایش نباید تمرین‌های شدید انجام شود.
  • تحریک نوک پستان ممکن است سطح پرولاکتین را افزایش دهد، نوک پستان‌ها نباید برای ۲۴ ساعت قبل از آزمایش پرولاکتین تحریک شوند.

آزمایش پرولاکتین چه چیزی را نشان می دهد؟


آزمایش پرولاکتین چه چیزی را نشان می دهد؟

مردان و زنانی که باردار نیستند، معمولا مقدار کمی پرولاکتین در خون خود دارند. با این حال، سطح پرولاکتین باید براساس زمانی از روز که نمونه جمع آوری شده، مورد ارزیابی قرار گیرد. سطح پرولاکتین در طول یک دوره ۲۴ ساعته تغییر می‌کند، در طول خواب افزایش می‌یابد و هنگام صبح به اوج خود می‌رسد. در حالت ایده‌آل، نمونه خون فرد باید ۳ تا ۴ ساعت بعد از بیدار شدن گرفته شود. سطح بالای پرولاکتین (هیپرپرولاکتینمی) در دوران بارداری و بعد از زایمان در حالی که مادر شیرده است، طبیعی می‌باشد.ردان و زنانی که باردار نیستند، معمولا مقدار کمی پرولاکتین در خون خود دارند. با این حال، سطح پرولاکتین باید براساس زمانی از روز که نمونه جمع آوری شده، مورد ارزیابی قرار گیرد. سطح پرولاکتین در طول یک دوره ۲۴ ساعته تغییر می‌کند، در طول خواب افزایش می‌یابد و هنگام صبح به اوج خود می‌رسد. در حالت ایده‌آل، نمونه خون فرد باید ۳ تا ۴ ساعت بعد از بیدار شدن گرفته شود. سطح بالای پرولاکتین (هیپرپرولاکتینمی) در دوران بارداری و بعد از زایمان در حالی که مادر شیرده است، طبیعی می‌باشد.

آزمایش پرولاکتین چگونه انجام می‌شود؟


ناشتا بودن برای ۸-۱۰ ساعت قبل از آزمایش پرولاکتین ضروری است. در این مدت چیزی نخورید یا نیاشامید. ۳ ساعت بعد از بیدار شدن باید خون بدهید. صبح از ساعت ۸ تا ۱۰ برای جمع آوری خون برای آزمایش پرولاکتین مناسب است. مردان و زنان غیر باردار معمولا مقدار کمی پرولاکتین در خون خود دارند. با این حال، سطح پرولاکتین باید براساس زمانی از روز که خون گرفته شده، مورد ارزیابی قرار گیرد. سطوح آن در طول یک دوره ۲۴ ساعته تغییر می‌کند، در طول خواب افزایش می‌یابد و در صبح اوج می گیرد. در حالت ایده آل، نمونه خون یک فرد باید ۳ تا ۴ ساعت پس از بیدار شدن گرفته شود. سطح بالایی از پرولاکتین (هیپرپرولاکتینمی) در دوران بارداری و بعد از زایمان طبیعی که مادر در حال شیردهی است نرمال می‌باشد.

سطح نرمال پرولاکتین

  • مردان: ۳-۱۵ نانوگرم در میلی لیتر
  • زنان غیر باردار: ۴-۲۳ نانوگرم در میلی لیتر
  • زنان باردار: ۳۴۶-۳۸۶ نانوگرم در میلی لیتر
  • کودکان: ۳٫۲-۲۰ نانوگرم در میلی لیتر

دلایل پرولاکتین بالا

اگر سطح پرولاکتین بدون بارداری یا شیردهی بالا باشد، این امر ممکن است به علت موارد زیر باشد؛

  • تومور غده هیپوفیز (پرولاکتینوما)
  • بیماری کبد(سیروز)
  • بیماری کلیه
  • کم کاری تیروئید
  • سندرم تخمدان پلی کیستیک
  • مشکلات هیپوتالاموس
  • داروها (داروهای ضد افسردگی، استروژن، داروهای فشار خون، آمفتامین، داروهای معده و غیره) از پزشک خود در مورد داروها قبل از آزمایش پرولاکتین خود سوال کنید
  • استرس
  • مواد غذایی غنی از پروتئین
  • معاینه و تحریک سینه قبل از آزمایش
  • ورزش

دلایل پرولاکتین پایین

  • مادرزادی
  • متاستاز به هیپوفیز
  • بعد از جراحی
  • سندرم سلا خالی
  • نكروز هيپوفيز (سندرم شيهان)
  • سارکوئیدوز
  • برخی از داروها مانند دوپامین، لوودوپا، آلکالوئیدهای قلیایی

رابطه بین پرولاکتین بالا و تومور غده هیپوفیز


سطح پرولاکتین بالا و تومورهای غده هیپوفیز به هم مرتبط هستند، سطح پرولاکتین بالاتر از ۲۰۰ نانوگرم در میلی لیتر، نشانه تومور هیپوفیزی است که بزرگتر از ۱۰ میلی متر می‌باشد.

خطرات آزمایش پرولاکتین


خطر خون دادن بسیار کم است. اندازه رگ‌ها و شریان‌ها از یک شخص به شخص دیگر و از یک طرف بدن به طرف دیگر متفاوت است. گرفتن نمونه خون از بعضی افراد ممكن است دشوارتر از دیگران باشد. سایر خطرات مرتبط با گرفتن نمونه خون كم است، اما ممكن است شامل موارد زیر باشد:

  • خون ریزی بیش از حد
  • ضعف یا احساس سرگیجه
  • هماتوم (خون جمع آوري شده زير پوست)
  • عفونت (هر بار که پوست ترک می‌خورد خطر کمی وجود دارد)

بیشتر بدانید

  • استرس ناشی از بیماری، ترومای به دیواره قفسه سینه، تشنج، سرطان ریه و استفاده از ماری جوانا می‌تواند باعث افزایش متوسط پرولاکتین شود.
  • داروهایی که باعث افزایش پرولاکتین می‌شوند عبارتند از: استروژن، داروهای ضد افسردگی سه حلقه ای، ریسپریدون، مسکن‌ها، آمفتامین، داروهای فشار خون بالا (رزرپین، وراپامیل، متیلدوپا) و بعضی از داروهایی که برای درمان ریفلاکس معده استفاده می‌شوند (سایمتیدین). تحریک نوک پستان ممکن است سبب افزایش متوسط سطح پرولاکتین خون شود.
  • مقادیر کم پرولاکتین ممکن است به علت داروهایی مانند دوپامین، لوودوپا و مشتقات آلکالوئید ارجوت باشد.
  • پرولاکتینوما اغلب کوچک است. در کنار سطح پرولاکتین، پزشک ممکن است یک MRI (تصویربرداری رزونانس مغناطیسی) مغز را برای تعیین اندازه تومور و همچنین اندازه غده هیپوفیز انجام دهد.

چه آزمایشات دیگری ممکن است برای سطح بالای پرولاکتین انجام شود؟

سایر آزمایش‌هایی که ممکن است انجام شود شامل تستوسترون (معمولا سطح تستوسترون در مردی که پرولاکتین بالا دارد پایین است)FSH  و LH (برای ارزیابی تخمک گذاری و باروری)،MRI  مغز (برای نشان دادن بزرگ شدن غده هیپوفیز و کمک به تعیین محل تومور) و یک معاینه چشم (برای ارزیابی اختلالات بینایی) می‌باشد. سطح پرولاکتین بالا به آزمایش‌های آزمایشگاهی بیشتری نیاز دارد تا اطمینان حاصل شود که این افزایش ناشی از ماکروپرولاکتین نیست.

درمان و موفقیت


اولین اقدام درمانی برای هیپرپرولاکتینمی و پرولاکتینوما دارو است. در موارد نادر تومور به قدری بزرگ است که جراحی ممکن است درمان اولیه باشد. دو داروی خوراکی برای درمان سطح پرولاکتین بالا وجود دارد:

  • بروموکریپتین (پارلودل)
  • کابرگولین (دوستینکس)

در موارد افزایش کم و متوسط پرولاکتین، بروموکریپتین در کاهش میزان هورمون تا حد نرمال در اکثر موارد موثر است. این وضعیت معمولا امکان تخمک گذاری نرمال و منظم ماهانه را فراهم می‌کند. زنان دارای سطوح بسیار بالای پرولاکتین احتمال کمتری دارد که به بروموکریپتین پاسخ دهند. هنگامی که بروموکریپتین با دوز کم شروع و به تدریج در طول زمان افزایش یابد، بهتر قابل تحمل است. عوارض جانبی این دارو به تهوع، سرگیجه و غیره مربوط است. این عوارض جانبی در طول زمان کاهش می‌یابد.

یک راه معمول برای شروع پارلودل:

  • ۱٫۲۵ میلی گرم با یک میان وعده در هنگام خواب مصرف می‌شود. این دوز برابر نیمی از یک قرص ۲٫۵ میلی گرمی است.
  • پس از ۳ روز، دوز می‌تواند به ۲٫۵ میلی گرم در روز افزایش یابد (۱٫۲۵ میلی گرم در صبحانه و ۱٫۲۵ میلی گرم در یک میان وعده قبل از خواب)
  • سطح پرولاکتین باید تحت نظارت قرار گیرد و در صورت لزوم دوز دارو می‌تواند افزایش یابد
  • در نهایت، اندازه پرولاکتینوما باید کاهش یابد و سطح پرولاکتین باید به حد نرمال برسد.
  • بروموکریپتین همچنین می‌تواند به صورت واژینال مصرف شود، که به مشکل تهوع کمک می‌کند.
  • در حدود ۸۰٪ از بیماران، میزان پرولاکتین را می‌توان به تنهایی با داروها (بروموکریپتین یا کابرگولین) به حد نرمال رساند.

“کپی فقط با ذکر منبع و لینک بلامانع است.”

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *